Een onderpand is een bezit dat als zekerheid voor een lening wordt gesteld. Als de lener niet terugbetaalt, kan de kredietverstrekker het onderpand in beslag nemen en verkopen om het geld terug te vorderen. Bij een hypotheek dient het huis als onderpand. Bij een autolening dient de auto als onderpand. Bij een zakelijke lening kunnen apparatuur, voorraden of vorderingen als onderpand dienen. Onderpand verlaagt het risico voor de kredietverstrekker, wat vaak resulteert in een lagere rente voor de lener.

Niet alle activa zijn even geschikt als onderpand. Geldverstrekkers geven de voorkeur aan activa die gemakkelijk te waarderen en te verkopen zijn en waarvan de prijs stabiel is. Onroerend goed, voertuigen en beursgenoteerde effecten voldoen hieraan. Kunst, sieraden en gespecialiseerde apparatuur zijn minder aantrekkelijk omdat de markt ervoor klein is. Een lening met dergelijke activa als onderpand kan gepaard gaan met een hogere rente of een lagere loan-to-value ratio.

Wanneer een lener in gebreke blijft, neemt de kredietverstrekker het onderpand in beslag. Als de opbrengst lager is dan het openstaande leenbedrag, kan de lener het verschil nog steeds verschuldigd zijn. Brengt de opbrengst hoger op, dan kan de lener het overschot ontvangen. De procedure verschilt per rechtsgebied en leenovereenkomst. Onderpand is geen garantie voor terugbetaling, maar een vangnet. Bij ongedekte leningen zoals creditcards is er geen onderpand. Daarom zijn de rentetarieven daar veel hoger.

Veelvoorkomende typen

• Vastgoed
• Voertuigen
• Effecten
• Apparatuur en inventaris
• Contant geld en spaargeld