Quá trình làm xà phòng kết hợp chất béo hoặc dầu với dung dịch kiềm, là natri hydroxit hòa tan trong nước. Hỗn hợp này trải qua quá trình xà phòng hóa, một phản ứng hóa học biến dầu và kiềm thành xà phòng và glycerin. Sau khi phản ứng hoàn tất, không còn kiềm nào trong bánh xà phòng thành phẩm, miễn là công thức được cân bằng. Quá nhiều kiềm sẽ làm cho bánh xà phòng trở nên thô ráp và có tính ăn mòn. Quá nhiều dầu sẽ làm cho bánh xà phòng mềm và nhờn. Máy tính lượng kiềm sẽ giúp tính toán chính xác.

Phương pháp làm xà phòng nguội trộn dầu và dung dịch kiềm ở nhiệt độ cụ thể, đổ hỗn hợp vào khuôn, cách nhiệt và để xà phòng hóa trong 24 đến 48 giờ. Phương pháp làm xà phòng nóng nấu xà phòng để quá trình xà phòng hóa diễn ra nhanh hơn. Phương pháp nấu chảy và đổ khuôn sử dụng xà phòng nền làm sẵn mà bạn tự nấu chảy, thêm màu và hương liệu. Phương pháp nấu chảy và đổ khuôn an toàn hơn cho người mới bắt đầu vì tránh phải tiếp xúc với dung dịch kiềm. Phương pháp làm xà phòng nguội cho phép kiểm soát tốt hơn công thức cuối cùng.

Những yếu tố thiết yếu về an toàn

• Đeo kính bảo hộ và găng tay khi xử lý dung dịch kiềm.
• Cần thông gió, vì khói kiềm gây kích ứng phổi.
• Nên dùng bát bằng thép không gỉ hoặc nhựa chịu nhiệt, tuyệt đối không dùng bát nhôm.
• Luôn có sẵn giấm trắng để trung hòa các vết đổ.

Luôn luôn cho dung dịch kiềm vào nước, không bao giờ cho nước vào dung dịch kiềm. Hỗn hợp sẽ nóng lên nhanh và có thể bắn tung tóe. Khuấy chậm và giữ mặt cách xa dung dịch.