Teoloji, Tanrı ve Tanrı ile ilişkili her şey üzerine disiplinli bir düşünme sürecidir. Kelime anlamı "ilahi olan hakkında söylem"dir ve bu uygulama, ona malzeme sağlayan dini gelenekler kadar eskidir.

Hristiyan teolojisi kendine özgü yöntemler ve bölümler geliştirmiştir. İncil teolojisi, temaları Kutsal Yazılar boyunca izler. Tarihsel teoloji, doktrinin yüzyıllar boyunca nasıl ifade edildiğini inceler. Sistematik teoloji, Tanrı, yaratılış, insanlık, Mesih, Ruh, kilise, son şeyler gibi temel konuları tutarlı bir bütün halinde düzenler. Pratik teoloji, bu gerçeklerin ibadeti, etiği ve pastoral bakımı nasıl şekillendirdiğini sorar. Diğer dini geleneklerin de, aynı adı kullanmasalar bile, kendi paralel girişimleri vardır.

Teoloji asla tamamen spekülasyon değildir. Bir inanç topluluğu içinden doğar ve bu topluluğun kaynaklarına—kutsal metin, gelenek, akıl ve deneyim—çeşitli kombinasyonlarda—karşı sorumludur. Kabul görmüş öğretileri korumayı amaçlayan muhafazakâr veya inancı yeni bağlamlarda yeniden ifade etmeyi amaçlayan yapıcı olabilir. En iyi haliyle hem açıklığa hem de alçakgönüllülüğe hizmet eder: söylenebilecekler konusunda açıklık, her türlü formülasyonun ötesindeki gizem konusunda alçakgönüllülük.

Teoloji, yaşayan bir Tanrı'dan bahsettiğini unuttuğunda, katı bir ideolojiye dönüşür. Hatırladığında ise, dua dolu bir düşünce biçimi olarak kalır.