Göz merceği, göz bebeğinin arkasında yer alan, ışığı retinaya odaklayan şeffaf, esnek yapıdır. Şekil değiştirerek, gözün farklı mesafelerdeki nesnelerin net bir görüntüsünü oluşturmasını sağlar.

Göz uyumu, merceğin ayarlanması işlemidir. Yakın nesneler için siliyer kaslar kasılır, bu da merceğin kalınlaşmasına ve daha kavisli hale gelmesine olanak tanır; uzak nesneler için kaslar gevşer ve mercek düzleşir. Göz uyumu yeteneği yaşla birlikte merceğin sertleşmesiyle azalır ve presbiyopi olarak bilinen duruma yol açar. Katarakt (merceğin bulanıklaşması), yaşlı yetişkinlerde görme bozukluğunun yaygın bir nedenidir ve yapay mercek ile cerrahi olarak değiştirilerek tedavi edilebilir.

Gözün değişken odaklama gücünün büyük kısmını mercek sağlar; kornea ise sabit kırılma gücünün büyük çoğunluğunu oluşturur. Birlikte, geniş bir görüş mesafesi aralığında retinada net bir görüntü oluştururlar. Merceğin küresel ve kromatik sapma gibi optik kusurları, sonrasında gerçekleşen sinirsel işlemleme ile kısmen telafi edilir.

Bakışınızı uzak bir ufuktan yakındaki bir sayfaya çevirdiğinizde, her iki görüntünün de net kalmasını sağlayan yapı mercektir.