Lấy nét thủ công là việc điều chỉnh tiêu cự ống kính bằng tay. Nó chậm hơn so với lấy nét tự động, nhưng cũng chính xác hơn. Lấy nét thủ công được các nhiếp ảnh gia ưa chuộng khi chụp ảnh macro, phong cảnh hoặc bất kỳ chủ thể nào mà lấy nét tự động gặp khó khăn. Nó cũng được sử dụng trong quay video, nơi lấy nét tự động có thể tìm kiếm hoặc dịch chuyển đột ngột. Lấy nét thủ công yêu cầu một kính ngắm tốt hoặc chế độ xem trực tiếp được phóng đại. Chức năng làm nổi bật vùng lấy nét (focus peaking), giúp làm nổi bật các cạnh của vùng đã lấy nét, rất hữu ích. Tương tự, chức năng phóng đại vùng lấy nét (focus magnification), giúp phóng to một phần khung hình để lấy nét chính xác.

Ống kính lấy nét thủ công thường đơn giản và rẻ hơn ống kính lấy nét tự động. Chúng có vòng lấy nét với các vạch chia khoảng cách và điểm dừng cố định ở vô cực. Một số nhiếp ảnh gia thích cảm giác thao tác trực tiếp của ống kính lấy nét thủ công. Nó làm chậm quá trình và khiến việc chụp ảnh trở nên cẩn trọng hơn. Lấy nét thủ công không phù hợp với mọi tình huống. Các nhiếp ảnh gia thể thao và động vật hoang dã thường dựa vào lấy nét tự động. Nhưng đối với các chủ thể tĩnh và công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, lấy nét thủ công là một kỹ năng có giá trị. Nó giúp nhiếp ảnh gia kiểm soát được mọi việc.

Khi nào nên sử dụng lấy nét thủ công

• Macro.
• Landscape.
• Ánh sáng yếu.
• Video.
• Qua kính.

Lấy nét thủ công không phải là một bước thụt lùi. Đó là một cách làm việc khác. Nó đòi hỏi sự kiên nhẫn và độ chính xác.