Virus tự gắn vào một tập tin hoặc chương trình và lây lan khi tập tin đó được thực thi. Nó cần một vật chủ. Nó cần người dùng để thực thi tập tin bị nhiễm. Đó là sự khác biệt giữa virus và sâu máy tính. Sâu máy tính tự lây lan. Virus thì lây lan qua vật chủ. Những virus đầu tiên lây lan qua đĩa mềm. Những virus sau này lây lan qua tệp đính kèm email, tài liệu có chứa macro và phần mềm lậu. Cơ chế đã thay đổi. Nhưng nguyên tắc thì không.

Virus có nhiều chức năng. Một số là trò đùa hiển thị thông báo hoặc làm hỏng tập tin. Một số đánh cắp dữ liệu. Một số mở cửa hậu cho phần mềm độc hại khác. Một số có tính đa hình, thay đổi mã để tránh bị phát hiện bằng chữ ký. Virus lây nhiễm tập tin tự thêm vào các tập tin thực thi. Virus macro sống trong tài liệu và lây lan khi tài liệu được mở. Virus boot sector lây nhiễm vào mã khởi động của ổ đĩa. Mỗi loại có hành vi riêng và những thách thức phát hiện riêng. Các công cụ chống virus hiện đại phát hiện virus đã biết bằng chữ ký và virus chưa biết bằng phân tích hành vi. Nhưng virus ngày nay ít phổ biến hơn so với trước đây. Phần mềm tống tiền, Trojan và lừa đảo trực tuyến đã thay thế vị trí của chúng. Tuy nhiên, việc phân loại vẫn quan trọng vì các kỹ thuật này vẫn tồn tại. Một macro độc hại trong bảng tính vẫn là virus, và nó vẫn hoạt động.

Các loại virus

• Phần mềm lây nhiễm tập tin — gắn vào các tập tin thực thi
• Virus macro — sống trong các tài liệu, chạy khi được mở.
• Virus khu vực khởi động — lây nhiễm vào mã khởi động
• Virus đa hình — thay đổi mã để tránh bị phát hiện
• Virus đa thành phần — lây nhiễm nhiều mục tiêu

Virus là phần mềm độc hại có gắn với vật chủ. Loại bỏ vật chủ hoặc chặn quá trình thực thi, virus sẽ không thể lây lan.