Uitspraken doen dingen, ze beschrijven ze niet alleen. Een spraakhandeling is een handeling die wordt verricht door te spreken – zoals beloven, verzoeken, waarschuwen of verklaren – waarbij de uitspraak zelf, onder de juiste omstandigheden, de handeling vormt.

De spraakhandelingstheorie onderscheidt locutionaire inhoud, illocutionaire kracht en perlocutionaire effecten. Performative werkwoorden kunnen kracht expliciet maken, maar alledaagse indirecte spraakhandelingen brengen kracht over via context en conventie. Succesvoorwaarden specificeren wanneer een spraakhandeling slaagt.

Pragmatiek en taalfilosofie delen dit terrein. Interculturele verschillen in de manier waarop spraakhandelingen tot stand komen, beïnvloeden beleefdheid en vertaling. Dialoogsystemen moeten spraakhandelingstypen herkennen om er op een passende manier op te reageren, in plaats van puur letterlijk.

• Een handeling die wordt verricht door middel van een uitspraak.
• Dit omvat beloftes, verzoeken, beweringen en verklaringen.
• Geanalyseerd aan de hand van de voorwaarden voor kracht en geluk.
• Centraal thema in de pragmatiek