Een pushfactor is een omstandigheid die mensen ertoe aanzet hun woonplaats te verlaten. Het drijft hen weg. Oorlog, hongersnood, werkloosheid, vervolging, droogte. De factor maakt de huidige locatie ondraaglijk. Het is het tegenovergestelde van een pullfactor, die mensen aantrekt naar een nieuwe locatie. Samen verklaren ze migratie.

Pushfactoren kunnen plotseling of geleidelijk ontstaan. Een oorlog is plotseling. Een droogte is geleidelijk. Beide drijven mensen weg. Een pushfactor hoeft niet extreem te zijn. Hoge belastingen, slecht onderwijs en beperkte vrijheid kunnen mensen ertoe aanzetten te verhuizen. De beslissing hangt af van de alternatieven. Een pushfactor is alleen krachtig als er een betere plek is om naartoe te gaan.

Gemeenschappelijke pushfactoren

• Oorlog en politieke conflicten.
• Hongersnood en voedselonzekerheid.
• Werkloosheid en armoede.
• Vervolging op grond van religie, etniciteit of politiek.
• Natuurrampen en klimaatverandering.

Pushfactoren creëren vluchtelingen. De Verenigde Naties definiëren een vluchteling als iemand die vervolging of een conflict ontvlucht. Pushfactoren creëren ook economische migranten. Zij vertrekken om werk te vinden. Dit onderscheid is juridisch belangrijk. Vluchtelingen genieten bescherming onder het internationaal recht. Economische migranten niet. Maar de grens is vaag. Iemand die armoede ontvlucht, kan ook geweld ontvluchten. Iemand die droogte ontvlucht, kan klimaatverandering ontvluchten. Pushfactoren zijn complex. Ze overlappen elkaar. Ze versterken elkaar. Een enkele pushfactor is zelden het hele verhaal. Mensen verhuizen om vele redenen. De push is er één van. Het is de kracht die zegt: ik kan hier niet blijven. De pull zegt: ik kan daarheen gaan. Samen zetten ze mensen in beweging.