Thuyết Ngnosis là một tập hợp các ý tưởng tôn giáo cổ đại nhấn mạnh đến tri thức bí truyền. Từ này xuất phát từ tiếng Hy Lạp gnosis, nghĩa là tri thức. Những người theo thuyết Ngnosis tin rằng sự cứu rỗi đến từ tri thức. Không phải đức tin. Không phải việc làm. Mà là tri thức. Tri thức bí truyền. Tri thức tiềm ẩn. Tri thức về tia sáng thiêng liêng bên trong. Tri thức về Đức Chúa Trời chân thật. Tri thức về con đường giải thoát. Thuyết Ngnosis là một mối đe dọa lớn đối với Giáo hội sơ khai. Nó kết hợp triết học Hy Lạp, chủ nghĩa thần bí Do Thái và thần học Kitô giáo. Nó đã sản sinh ra nhiều văn bản. Thư viện Nag Hammadi là một bộ sưu tập các sách Phúc Âm Ngnosis. Phúc Âm Thomas. Phúc Âm Philip. Phúc Âm Chân Lý.

Thuyết Ngnosis dạy về thuyết nhị nguyên. Tinh thần là tốt. Vật chất là xấu. Thế giới vật chất được tạo ra bởi một vị thần thấp hơn. Vị thần sáng tạo. Đức Chúa Trời chân chính ở rất xa. Ngài là tinh thần thuần khiết. Ngài vô hình. Ngài đã phái Chúa Kitô đến để tiết lộ chân lý. Chúa Kitô không có thân thể vật lý. Ngài chỉ có vẻ như vậy. Ngài không chết. Ngài không sống lại. Ngài dạy kiến ​​thức bí truyền. Ngài đã tiết lộ tia sáng thiêng liêng. Những ai tiếp nhận kiến ​​thức đó sẽ được cứu rỗi. Họ thoát khỏi thế giới vật chất. Họ trở về cõi tâm linh. Đó là phúc âm của thuyết Ngnosis.

Niềm tin của phái Ngnosis

• Thuyết nhị nguyên: tinh thần là tốt, vật chất là xấu.
• Kiến thức bí truyền: sự cứu rỗi thông qua tri thức thần bí.
• Demiurge: một vị thần nhỏ hơn đã tạo ra thế giới.
• Thuyết Docetism: Chúa Kitô chỉ có vẻ như có thân thể.
• Tia sáng thiêng liêng: một phần của Thượng đế ẩn chứa trong mỗi con người.

Thuyết Ngnosis bị lên án là dị giáo. Các giáo phụ thời kỳ đầu của Giáo hội đã viết chống lại nó. Irenaeus, Tertullian, Hippolytus. Họ bảo vệ đức tin chính thống. Họ bảo vệ sự tốt lành của tạo hóa. Họ bảo vệ sự nhập thể. Họ bảo vệ sự phục sinh. Họ bảo vệ quyền uy của các tông đồ. Thuyết Ngnosis dần suy yếu. Nhưng nó không biến mất. Nó ảnh hưởng đến thuyết nhị nguyên thời trung cổ. Nó ảnh hưởng đến chủ nghĩa tâm linh hiện đại. Nó ảnh hưởng đến các phong trào Thời đại Mới. Ý tưởng về kiến ​​thức bí mật rất hấp dẫn. Ý tưởng thoát khỏi thế giới vật chất rất hấp dẫn. Ý tưởng về một tia sáng thiêng liêng rất hấp dẫn. Thuyết Ngnosis là một cám dỗ trường tồn. Nó là một dị giáo trường tồn. Nó là một triết lý trường tồn. Nó chính là thuyết Ngnosis.