Sommige mensen leven aan de rand van de samenleving. Ze zijn niet tot slaaf gemaakt of gevangengezet, maar ze zijn uitgesloten van volledige participatie. Marginalisatie is het proces waarbij groepen naar de rand van de samenleving worden gedrukt, met beperkte toegang tot middelen, rechten en kansen. Het treft armen, etnische minderheden, immigranten, mensen met een beperking, LGBTQ+-personen en anderen.

Marginalisatie is structureel. Het is ingebouwd in de woningmarkt, de financiering van scholen, het aanwervingsbeleid en de politieke vertegenwoordiging. Het is niet alleen individuele vooroordelen. Het is het cumulatieve effect van beleid en instellingen die sommige mensen buitensluiten.

Dimensies van marginalisatie

• Economisch: laag inkomen, onstabiel werk, armoede
• Politiek: gebrek aan inspraak, ondervertegenwoordiging
• Sociaal: stigma, isolatie, discriminatie
• Ruimtelijk: segregatie, slechte huisvesting, voedselwoestijnen
• Cultureel: devaluatie van taal, religie of identiteit

Marginalisatie is niet onvermijdelijk. Beleid zoals positieve discriminatie, universele gezondheidszorg en betaalbare huisvesting kan het verminderen. Maar zonder doelbewuste inspanningen heeft het de neiging zich van generatie op generatie te herhalen.