Een mortelmixer mengt zand, cement en water tot mortel. Het is een machine met een roterende trommel of mengpeddel. Het is anders dan een betonmixer, die ook een roterende trommel en een andere mengwerking gebruikt. Een mortelmixer heeft een stationaire trommel met een mengpeddel die erin draait. De mengpeddel vouwt en snijdt de mortel, waardoor een glad en consistent mengsel ontstaat. De mortelmixer wordt gebruikt bij metselwerkprojecten waar grote hoeveelheden mortel nodig zijn. Het is sneller en zorgt voor een consistenter resultaat dan handmatig mengen.

Mortelmixers zijn er in verschillende maten. Een kleine, draagbare mixer heeft een inhoud van 0,6 tot 0,8 kubieke meter en wordt gebruikt voor kleine klussen. Een standaardmixer heeft een inhoud van 170 tot 225 liter en is het meest voorkomende type. Een grote mixer heeft een inhoud van 340 liter of meer en wordt gebruikt voor commerciële projecten. De mixer kan worden aangedreven door een elektromotor, een benzinemotor of de aftakas van een tractor. Hij kan naar de bouwplaats worden getrokken. De trommel wordt gevuld met zand en cement, waarna water wordt toegevoegd terwijl de mengpeddel draait. De mortel wordt enkele minuten gemengd en vervolgens in een kruiwagen of op een mortelplank gestort.

Mortelmixers vereisen onderhoud. De trommel en de mengarm moeten na elk gebruik worden schoongemaakt. Opgedroogde mortel is moeilijk te verwijderen. De lagers en tandwielen moeten worden gesmeerd. De mengarmen moeten worden gecontroleerd op slijtage. De motor moet worden nagekeken. Een goed onderhouden mixer gaat jaren mee. Een verwaarloosde mixer begeeft het tijdens het werk. De mortelmixer is een eenvoudige machine. Hij bespaart tijd en arbeid. Het is de onbezongen held van de metselwerkbouw.