De experimentele groep is de groep in een experiment die de behandeling of de te testen onafhankelijke variabele ontvangt. Deze groep wordt vergeleken met de controlegroep. De controlegroep ontvangt de behandeling niet. Het verschil tussen de twee groepen laat het effect van de behandeling zien. De experimentele groep is de groep die de interventie krijgt.

Willekeurige toewijzing is essentieel. De deelnemers worden willekeurig toegewezen aan de experimentele of de controlegroep. Willekeurige toewijzing voorkomt verstorende variabelen. Het zorgt ervoor dat de groepen aan het begin vergelijkbaar zijn. Elk verschil na de behandeling is te wijten aan de behandeling. Dat is de logica van het experiment.

Kenmerken van de experimentele groep

• Ontvangt de behandeling of interventie.
• Willekeurig toegewezen.
• Vergeleken met de controlegroep.
• Verschilt van de controlegroep alleen in de behandeling.
• Meet het effect van de onafhankelijke variabele.

De experimentele groep staat centraal in het onderzoek. De onderzoeker manipuleert de onafhankelijke variabele. De experimentele groep ondergaat de manipulatie. De controlegroep niet. De afhankelijke variabele wordt in beide groepen gemeten. De vergelijking onthult het effect. Als de experimentele groep verbetert en de controlegroep niet, dan heeft de behandeling gewerkt. Als beide groepen verbeteren, kan de verbetering aan iets anders te wijten zijn. Als geen van beide groepen verbetert, dan is de behandeling mislukt. De experimentele groep is de test. De controlegroep is de basislijn. Samen leveren ze bewijs. Zonder een controlegroep is het experiment zwak. Je kunt niet weten of de behandeling de verandering heeft veroorzaakt. De experimentele groep alleen is niet voldoende. De vergelijking is allesbepalend. Dat is de wetenschappelijke methode. Manipuleren, controleren, vergelijken. De experimentele groep is de manipulatie.