Een trojan vermomt zich als legitieme software. De naam is afgeleid van de Griekse mythe van het houten paard. Gebruikers installeren het vrijwillig omdat het nuttig lijkt. Een gratis spel, een systeemoptimalisatieprogramma, een gekraakte versie van betaalde software. Eenmaal geïnstalleerd, doet de trojan echter iets heel anders. Het kan een achterdeur openen, inloggegevens stelen, extra malware downloaden of het apparaat koppelen aan een botnet. De gebruiker ziet het niet aankomen, omdat hij het zelf heeft uitgenodigd.

Trojanen behoren tot de oudste categorieën malware en zijn nog steeds een van de meest effectieve. Ze maken misbruik van vertrouwen en gemak. Gepiratiseerde software is een veelgebruikte verspreidingsmethode. Dat geldt ook voor nep-antivirusprogramma's, kwaadaardige browserextensies en phishingbijlagen. Remote Access Trojans, ofwel RAT's, zijn een veelvoorkomend subtype. Ze geven de aanvaller volledige controle over de computer: toegang tot bestanden, schermweergave, toetsenbordinvoer en camera. Sommige RAT's worden commercieel verkocht als bewakingstools. Andere worden ontwikkeld door criminele groepen en verhuurd aan partners. Detectie is lastig omdat de trojan zich kan voordoen als een legitiem proces. Antivirusprogramma's herkennen bekende signaturen. Gedragsanalyse detecteert ongebruikelijke activiteit. Geen van beide is perfect. De beste verdediging is geen software installeren van onbetrouwbare bronnen. Dat klinkt simpel. Toch doen mensen het.

Veelvoorkomende soorten trojans

• Remote Access Trojan — geeft de aanvaller controle
• Banktrojan — steelt financiële inloggegevens
• Downloader — haalt extra malware op
• Backdoor-trojan — opent permanente toegang
• DDoS-trojan — verbindt het apparaat met een botnet

Een trojan is een leugen. De software belooft het een, maar doet het ander. De gebruiker is het verspreidingsmechanisme.