Operante conditionering is een vorm van leren waarbij gedrag wordt versterkt of verzwakt door de gevolgen ervan. Handelingen die worden bekrachtigd, worden waarschijnlijker; handelingen die worden bestraft, worden minder waarschijnlijk.

De benadering werd systematisch ontwikkeld door BF Skinner, voortbouwend op Thorndike's wet van effect. Bekrachtiging kan positief zijn (het toevoegen van een gewenste stimulus) of negatief (het verwijderen van een aversieve stimulus). Straf kan bestaan ​​uit het toevoegen van een aversieve stimulus of het verwijderen van een gewenste stimulus. Bekrachtigingsschema's – continu of intermitterend, vast of variabel, ratio of interval – beïnvloeden de snelheid en persistentie van gedrag sterk.

Operante principes verklaren een breed scala aan gedrag bij mensen en dieren, van eenvoudige gewoonten tot complexe vaardigheden. Ze worden toegepast in het onderwijs, gedragstherapie, dierentraining en organisatiemanagement. In tegenstelling tot klassieke conditionering, die twee stimuli met elkaar verbindt, koppelt operante conditionering de eigen handelingen van een organisme aan de uitkomsten die deze handelingen teweegbrengen.

Gedrag dat werkt, wordt herhaald. Gedrag dat niet werkt, verdwijnt. Dat is de kern van operante conditionering.